Kökenbilim
Keramet: “Başkasının Gözündeki ‘Sen’ mi, Özündeki ‘Yücelik’ mi?”
"Keramet" ne demektir? "Keramet" sözcüğünün "Kerim", "Kerem" ve "Ekrem" sözcükleri ile ilgisi nedir? Peki keramet normalde "kimden menkul olur"?
Turkoba Editörlüğü, Türkçe, kökenbilim ve Türkçe konuşan dünyaya dair gündem, analiz ve araştırma yazıları üretir.
Kökenbilim
"Keramet" ne demektir? "Keramet" sözcüğünün "Kerim", "Kerem" ve "Ekrem" sözcükleri ile ilgisi nedir? Peki keramet normalde "kimden menkul olur"?
Analiz
Çalışan yoksulluğu nedir? Ortalama bir beyaz yaka "yoksul" olabilir mi? Geçim sıkıntısı yaşayabilir mi? OECD ülkelerinde yoksul çalışan oranı nedir? Türkiye'de durum nasıl?
Analiz
“Vatandaş” ile “yerleşik” arasındaki fark, devlet ile insan arasındaki mesafeyi de anlatır. Bir bakan kendi halkına “yerleşik” der mi? Konuşma ve seçilen sözcükler neden kişinin “rolüne” uygun olmalıdır?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu ilim ve bilim sözcüklerinin kökeni ve anlamını nasıl tanımlar? Günümüzdeki kullanımda iki sözcük arasındaki farklar nedir?
Türkçe Öğren
Kendi kendine büyüklük atfedenlerin öyküsü bu...“Kerameti kendinden menkul”, değeri dışarıdan doğrulanmayan iddiayı anlatır. Ünvan verilebilir, ama gerçek karşılık ancak başkalarının kabulüyle oluşur.
Kökenbilim
TDK Sözlük, 'san' ve 'ünvan' sözcüklerini birbirinin eşanlamlısı olarak verir. 'San' sözcüğü kökenbilim kaynaklarına göre Türkçe 'saymak' eyleminden türemiştir. Birinin toplumda gerçekten 'sayıldığını', 'hesaba katıldığını' anlatır. Bu açıdan bakıldığında 'ünvan verilir', 'san' ise kazanılır.
Kökenbilim
“Ünvan” mı yoksa “unvan” mı doğru? TDK ne diyor, sözcüğün kökeni ne? Bu küçük farkın arkasında, dilin nasıl çalıştığına dair ilginç bir öykü var.
Analiz
Barrack’ın açıklamaları üslubu nedeniyle eleştiriliyor. Ama aslında konu basit bir üslup meselesi değil. Değişen diplomasi biçiminin işaretlerini görüyoruz. Açık konuşma, yön verme ve meşruiyet üretimi iç içe geçiyor. Bu dil, güç ile meşruiyet arasındaki gerilimi görünür kılıyor.
Kökenbilim
Al, kızıl ve kırmızı arasındaki fark nedir? Türkçedeki bu üç renk adının kökenini ve kullanımını örneklerle incelerken üç farklı anlam dünyasına bakıyoruz.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, kızıl sözcüğünün anlamlarını şöyle verir: "i. parlak kırmızı renk; s. bu renkte olan". Sözcük kökeni Türkçedir.
Kökenbilim
TDK Sözlük'e göre “kırmızı” sözcüğünün anlamı, "kanın rengi; al; bu renkte olan"dır. Kırmızı aslında doğrudan bir renk adı olarak doğmamıştır. Kökeni, kırmızı pigment veren bir böceğe ve bu boyanın tarihsel ticaretine uzanır. Bu yazıda “kırmızı”nın kökenini ve anlam yolculuğunu inceliyoruz.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre "al" sözcüğü "kırmızı (isim); kırmızı renkte olan (sıfat); allık" gibi anlamlara gelir. Ayrıca bir de "hile" anlamı vardır, ki TDK Sözlük bunu eskimiş olarak tanımlar.