Turkoba Editörlüğü, Türkçe, kökenbilim ve Türkçe konuşan dünyaya dair gündem, analiz ve araştırma yazıları üretir.
Kökenbilim
TDK Sözlük'e göre “kırmızı” sözcüğünün anlamı, "kanın rengi; al; bu renkte olan"dır. Kırmızı aslında doğrudan bir renk adı olarak doğmamıştır. Kökeni, kırmızı pigment veren bir böceğe ve bu boyanın tarihsel ticaretine uzanır. Bu yazıda “kırmızı”nın kökenini ve anlam yolculuğunu inceliyoruz.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre "al" sözcüğü "kırmızı (isim); kırmızı renkte olan (sıfat); allık" gibi anlamlara gelir. Ayrıca bir de "hile" anlamı vardır, ki TDK Sözlük bunu eskimiş olarak tanımlar.
Önerilen Videolar
Hederlez. Hıdırellez. Bu kez gençler söylüyor. Türkiye ve Azerbaycan Türkçesine ne kadar yakın...
Önerilen Videolar
Gagauz Türkçesiyle yazılmış bir bahar şarkısının altına düşülen bir yorum dikkat çekiyor: “Ben Kırgızım ve şarkının sözlerinin neredeyse tamamını anlıyorum, bu da şaşırtıcı derecede harika bir şarkı.” Bir cümle, Türkçenin coğrafyasını sessizce yeniden çiziyor.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, ak sözcüğünü "kar, süt vb.nin rengi; beyaz, kara ve siyah karşıtı; temiz; dürüst; sıkıntısız, rahat, huzurlu" gibi anlamlar ile, beyaz sözcüğünü ise "ak; kara ve siyah karşıtı" anlamlar ile tanımlar. Peki bu sözcüklerin köken ve anlam bakımından farkları nedir?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre siyah sözcüğü "kara; ak, beyaz karşıtı" anlamı, renk belirten "kara" sözcüğü ise "en koyu renk; siyah, ak, beyaz karşıtı" anlamı ile tanımlanır.
Türkçe Öğren
Türkçede küçük görünen bir ayrıntı, anlamı tamamen değiştirebilir: “bende” mi, “ben de” mi? “Sen de mi Brütüs?” örneği üzerinden bağlaç olan de ile ek olan -de arasındaki farkı; ses, vurgu ve anlam ilişkisiyle adım adım inceliyoruz. Aynı sözcükler, farklı görevler...
Türkçe Konuşan Dünya
Uzun süre “kapalı kutu” olarak görülen Türkmenistan, 2026 vizyonuyla sessiz ama stratejik bir açılım sürecine girmiş durumda. Kripto düzenlemelerinden diplomatik zirvelere uzanan bu dönüşüm, Orta Asya’daki dengelere yeni bir boyut kazandırıyor.
Türkçe Öğren
Futbolda kullanılan sözcükleri ele alan sözcük listesi, "Bizim Takım Kazanıyor" adlı mini öykü ve seslendirme.
Kökenbilim
Almanca “der Fernseher” derken biz neden “televizyon” demeyi seçtik? Bir toplumun kendi dilinde yeni kavramlar üretme cesareti, o topluma dünyayı anlama ve kendi evrenini kurma özgüveni verir.
Kökenbilim
Yabancı dil (Arapça) kökenli "Tedbir" sözcüğünün Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre anlamları "1. önlem. 2. Bir şeyin sonucu düşünülerek önceden yapılan hazırlık"tır. Öz Türkçe "Önlem" sözcüğü bu anlamlardan ikincisini de karşılamaktadır. O zaman neden hala yabancı sözcük kullanılır?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre ihtiyat sözcüğünün soyut anlamı "herhangi bir konuda ileriyi düşünerek ölçülü davranma; sakınma"dır. Somut anlamı ise "gereğinden fazla olup saklanan şey; yedek"tir. Peki yabancı dil kökenli bu sözcüğün Türkçe karşılıkları yok mudur?