Kökenbilim
Genellikle hukuk dilinde karşımıza çıkan "resen" sözcüğü günlük dilde pek kullanılmaz. Yabancı dil kökenli bu sözcük, "herhangi bir talep veya başvuru beklenmeksizin bir makamın kendiliğinden harekete geçmesini" ifade eder. Peki biz bu anlamı Türkçe kökenli sözcükler ile karşılayamaz mıydık?
Kökenbilim
"Desen" Türkçeye Fransızca "le dessin" sözcüğünden geçmiş. Kökeni Latince "designare" fiiline kadar uzanıyor ve İngilizcedeki "design" ile "designate" sözcükleriyle akraba kabul ediliyor. Peki bugün Türkçede kullandığımız "desen" ile Fransızcadaki "dessin" arasında ne gibi anlam farkları var?
Kökenbilim
"Keramet" ne demektir? "Keramet" sözcüğünün "Kerim", "Kerem" ve "Ekrem" sözcükleri ile ilgisi nedir? Peki keramet normalde "kimden menkul olur"?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu ilim ve bilim sözcüklerinin kökeni ve anlamını nasıl tanımlar? Günümüzdeki kullanımda iki sözcük arasındaki farklar nedir?
Kökenbilim
TDK Sözlük, 'san' ve 'ünvan' sözcüklerini birbirinin eşanlamlısı olarak verir. 'San' sözcüğü kökenbilim kaynaklarına göre Türkçe 'saymak' eyleminden türemiştir. Birinin toplumda gerçekten 'sayıldığını', 'hesaba katıldığını' anlatır. Bu açıdan bakıldığında 'ünvan verilir', 'san' ise kazanılır.
Kökenbilim
“Ünvan” mı yoksa “unvan” mı doğru? TDK ne diyor, sözcüğün kökeni ne? Bu küçük farkın arkasında, dilin nasıl çalıştığına dair ilginç bir öykü var.
Kökenbilim
Al, kızıl ve kırmızı arasındaki fark nedir? Türkçedeki bu üç renk adının kökenini ve kullanımını örneklerle incelerken üç farklı anlam dünyasına bakıyoruz.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, kızıl sözcüğünün anlamlarını şöyle verir: "i. parlak kırmızı renk; s. bu renkte olan". Sözcük kökeni Türkçedir.
Kökenbilim
TDK Sözlük'e göre “kırmızı” sözcüğünün anlamı, "kanın rengi; al; bu renkte olan"dır. Kırmızı aslında doğrudan bir renk adı olarak doğmamıştır. Kökeni, kırmızı pigment veren bir böceğe ve bu boyanın tarihsel ticaretine uzanır. Bu yazıda “kırmızı”nın kökenini ve anlam yolculuğunu inceliyoruz.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre "al" sözcüğü "kırmızı (isim); kırmızı renkte olan (sıfat); allık" gibi anlamlara gelir. Ayrıca bir de "hile" anlamı vardır, ki TDK Sözlük bunu eskimiş olarak tanımlar.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, ak sözcüğünü "kar, süt vb.nin rengi; beyaz, kara ve siyah karşıtı; temiz; dürüst; sıkıntısız, rahat, huzurlu" gibi anlamlar ile, beyaz sözcüğünü ise "ak; kara ve siyah karşıtı" anlamlar ile tanımlar. Peki bu sözcüklerin köken ve anlam bakımından farkları nedir?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre siyah sözcüğü "kara; ak, beyaz karşıtı" anlamı, renk belirten "kara" sözcüğü ise "en koyu renk; siyah, ak, beyaz karşıtı" anlamı ile tanımlanır.