Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, ak sözcüğünü "kar, süt vb.nin rengi; beyaz, kara ve siyah karşıtı; temiz; dürüst; sıkıntısız, rahat, huzurlu" gibi anlamlar ile, beyaz sözcüğünü ise "ak; kara ve siyah karşıtı" anlamlar ile tanımlar. Peki bu sözcüklerin köken ve anlam bakımından farkları nedir?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre siyah sözcüğü "kara; ak, beyaz karşıtı" anlamı, renk belirten "kara" sözcüğü ise "en koyu renk; siyah, ak, beyaz karşıtı" anlamı ile tanımlanır.
Kökenbilim
Almanca “der Fernseher” derken biz neden “televizyon” demeyi seçtik? Bir toplumun kendi dilinde yeni kavramlar üretme cesareti, o topluma dünyayı anlama ve kendi evrenini kurma özgüveni verir.
Kökenbilim
Yabancı dil (Arapça) kökenli "Tedbir" sözcüğünün Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre anlamları "1. önlem. 2. Bir şeyin sonucu düşünülerek önceden yapılan hazırlık"tır. Öz Türkçe "Önlem" sözcüğü bu anlamlardan ikincisini de karşılamaktadır. O zaman neden hala yabancı sözcük kullanılır?
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre ihtiyat sözcüğünün soyut anlamı "herhangi bir konuda ileriyi düşünerek ölçülü davranma; sakınma"dır. Somut anlamı ise "gereğinden fazla olup saklanan şey; yedek"tir. Peki yabancı dil kökenli bu sözcüğün Türkçe karşılıkları yok mudur?
Kökenbilim
"Makro" sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre "büyük, mikro karşıtı" ve "geniş, mikro karşıtı" anlamlarına gelen bir sıfattır. Sözcük, Türkçeye Fransızcadan girmiştir.
Kökenbilim
"Makro İhtiyati", "Makro İhtiyati Tedbirler" ya da "Makro İhtiyati Politikalar" tanımlamaları Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlüğünde yer almamaktadır. Peki bu tanımlamalar dilbilimsel olarak nasıl gelişmiştir ve ne anlama gelir?
Kökenbilim
Kümülatif sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre Türkçeye Fransızca'dan girmiş bir sözcüktür ve "küme" anlamına gelir. Ancak sözcüğün çeşitli bağlamlardaki farklı anlamlarına doğrudan karşılık gelen başka bir Türkçe karşılığı vardır ve bu, TDK sözlükte yer almamaktadır.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “dijital”, "sayısal" ya da "sanal" anlamlarına gelir. Peki Türkçede “sayısal” varken neden “dijital” yerleşti? Dil tercihlerinin düşünme biçimimizi nasıl etkilediği, bu yazıda sözcük kökeni üzerinden ele alınıyor.
Kökenbilim
Vicdan. Türkçenin belki de en ağır sözcüklerinden biri. Ahlakın, hesabın, insanlığın özeti. Peki nasıl oluyor da böyle temel bir kavramın öz Türkçe karşılığı yok?
Gündem
Türk Dil Kurumu’nun (TDK) 2025 yılının kelimesi olarak seçtiği “dijital vicdan”, sorumluluk, merhamet ve eylem arasındaki ilişkinin nasıl dönüştüğüne işaret ediyor. Beğeni, paylaşım ve yorumlarla rahatlayan bir vicdan mümkün mü? Kavramın toplumsal karşılığı ve eleştiriler bu yazının odağında.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumuna (TDK) göre şofben yabancı dil (Fransızca) kökenlidir ve "gaz veya elektrikle çalışarak sıcak su sağlayan araç" anlamına gelir. Peki bu kadar temel bir araç için Türkçede neden yerleşik bir karşılık yoktur?