Kökenbilim
Vicdan: Sözcük Kökeni, Anlamı ve Dildeki Yolculuğu
Vicdan. Türkçenin belki de en ağır sözcüklerinden biri. Ahlakın, hesabın, insanlığın özeti. Peki nasıl oluyor da böyle temel bir kavramın öz Türkçe karşılığı yok?
Editör
Turkoba Editörlüğü, Türkçe, kökenbilim ve Türkçe konuşan dünyaya dair gündem, analiz ve araştırma yazıları üretir.
Gündem
Dünyada Yılın Sözcükleri: Rage Bait, Slop, Parasocial — Türkiye’de Dijital Vicdan
Dünyada “rage bait”, “slop” ve “parasocial” gibi sözcükler öne çıkarken, Türkiye’de “dijital vicdan” tartışılıyor. Yılın kelimeleri, dijital çağda dikkat, sorumluluk ve ahlakın nasıl dönüştüğüne dair güçlü ipuçları sunuyor.
Gündem
Türk Dil Kurumu’nun 2025 Yılı Kelimesi: “Dijital Vicdan”
Türk Dil Kurumu’nun (TDK) 2025 yılının kelimesi olarak seçtiği “dijital vicdan”, sorumluluk, merhamet ve eylem arasındaki ilişkinin nasıl dönüştüğüne işaret ediyor. Beğeni, paylaşım ve yorumlarla rahatlayan bir vicdan mümkün mü? Kavramın toplumsal karşılığı ve eleştiriler bu yazının odağında.
Bilim ve Teknoloji
James Webb, Hubble’dan 10 Yıl Sonra Aynı Nebulayı Görüntüledi: Bambaşka Bir Derinlik
Hubble ve James Webb, aynı nebula’ya on yıl arayla baktı. Evren aynıydı, değişen ise onu görme biçimimizdi.
Bilim ve Teknoloji
Ekrandan Okumak mı Basılı Kaynaklardan Okumak mı Daha Verimli Öğrenme Sağlar?
Ekrandan okumak hızlıdır; peki öğrenme kalıcı mıdır? Araştırmalar, basılı metinlerin özellikle uzun ve kavramsal içeriklerde daha iyi anlama ve hatırlama sağladığını gösteriyor. Dijital okuma ile öğrenme arasındaki fark sanıldığından büyük.
Kökenbilim
Şofben Sözcük Kökeni ve Anlamı
Türk Dil Kurumuna (TDK) göre şofben yabancı dil (Fransızca) kökenlidir ve "gaz veya elektrikle çalışarak sıcak su sağlayan araç" anlamına gelir. Peki bu kadar temel bir araç için Türkçede neden yerleşik bir karşılık yoktur?
Sağlık
Tam Karanlıkta Uyumak Neden Önemli? - Gece Işığının Kalp Sağlığı Üzerindeki Etkisi
Gece yapay ışıklar altında uyumak, uyku kalitesi ile birlikte kalp sağlığını ve metabolizmayı da etkileyebilir. Son bilimsel çalışmalar, karanlıkta uyumanın neden sağlık için kritik olduğunu ortaya koyuyor.
Kökenbilim
Şoför Sözcük Kökeni, Anlamı ve İlginç Öyküsü
Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre "sürücü" ve "mesleği araba kullanmak olan sürücü" olan “şoför” sözcüğü Fransızcadan Türkçeye geçmiş, kökeninde ateş ve hizmet ilişkisi bulunan bir sözcüktür. Peki Türkçede “sürücü” varken bu sözcüğü kullanmaya gerçekten ihtiyaç var mı?
Türkçe Öğren
İkileme Nedir? Türkçede İkilemeler Nasıl Kurulur?
İkileme, Türkçede anlamı vurgulamak ve derinleştirmek için kullanılan köklü bir anlatım yoludur. Aynı, benzer ya da karşıt sözcüklerin yan yana gelmesiyle kurulan bu yapılar aslında dilin düşünme biçimini de ele verir.
Kökenbilim
Sıklet - Sözcük Anlamı ve Kökeni
Sıklet, Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre “ağırlık” anlamına gelen yabancı dil (Arapça) kökenli bir sözcüktür. Günümüzde özellikle spor dallarında, sporcuların beden ağırlıklarına göre ayrıldığı sınıfları tanımlamak için kullanılmaktadır.
Gündem
Libya Genelkurmay Başkanı’nın Uçağı Ankara’da Düştü - Uluslararası Basın Nasıl Gördü?
Ankara’dan Libya’ya gitmek üzere havalanan ve Libya Genelkurmay Başkanı’nı taşıyan özel jetin düşmesi, teknik soruşturmanın yanı sıra uluslararası güvenlik ve jeopolitik bağlamda da dikkatle izleniyor. Olayın gelişimi ve yabancı kaynakların analizleri bu yazıda.
Gündem
Oğuzlar Yazıyı Sandığımızdan Çok Daha Önce mi Kullanıyordu?
Kazakistan’ın bir köy okulunun müzesinde tesadüfen bulunan taş yazıt, Oğuz Türklerinin 13. yüzyıldan çok daha önce yazı kullandığını gösteriyor. Bu keşif Türk dili tarihindeki bazı ezberleri yerinden oynatabilecek yeni bir başlangıç noktası.