Turkoba Editörlüğü, Türkçe, kökenbilim ve Türkçe konuşan dünyaya dair gündem, analiz ve araştırma yazıları üretir.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumuna (TDK) göre şofben yabancı dil (Fransızca) kökenlidir ve "gaz veya elektrikle çalışarak sıcak su sağlayan araç" anlamına gelir. Peki bu kadar temel bir araç için Türkçede neden yerleşik bir karşılık yoktur?
Sağlık
Gece yapay ışıklar altında uyumak, uyku kalitesi ile birlikte kalp sağlığını ve metabolizmayı da etkileyebilir. Son bilimsel çalışmalar, karanlıkta uyumanın neden sağlık için kritik olduğunu ortaya koyuyor.
Kökenbilim
Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre "sürücü" ve "mesleği araba kullanmak olan sürücü" olan “şoför” sözcüğü Fransızcadan Türkçeye geçmiş, kökeninde ateş ve hizmet ilişkisi bulunan bir sözcüktür. Peki Türkçede “sürücü” varken bu sözcüğü kullanmaya gerçekten ihtiyaç var mı?
Türkçe Öğren
İkileme, Türkçede anlamı vurgulamak ve derinleştirmek için kullanılan köklü bir anlatım yoludur. Aynı, benzer ya da karşıt sözcüklerin yan yana gelmesiyle kurulan bu yapılar aslında dilin düşünme biçimini de ele verir.
Kökenbilim
Sıklet, Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre “ağırlık” anlamına gelen yabancı dil (Arapça) kökenli bir sözcüktür. Günümüzde özellikle spor dallarında, sporcuların beden ağırlıklarına göre ayrıldığı sınıfları tanımlamak için kullanılmaktadır.
Gündem
Ankara’dan Libya’ya gitmek üzere havalanan ve Libya Genelkurmay Başkanı’nı taşıyan özel jetin düşmesi, teknik soruşturmanın yanı sıra uluslararası güvenlik ve jeopolitik bağlamda da dikkatle izleniyor. Olayın gelişimi ve yabancı kaynakların analizleri bu yazıda.
Gündem
Kazakistan’ın bir köy okulunun müzesinde tesadüfen bulunan taş yazıt, Oğuz Türklerinin 13. yüzyıldan çok daha önce yazı kullandığını gösteriyor. Bu keşif Türk dili tarihindeki bazı ezberleri yerinden oynatabilecek yeni bir başlangıç noktası.
Türkçe Öğren
Teker teker… Birer birer, ayrı ayrı, sırayla. Türkçede bu ifade bir ikilemedir; ama yalnızca bir dilbilgisi konusu değildir. Sabırlı bir düşünme biçimini, acele etmeyen bir anlatımı ve anlamı yerleştirerek kuran bir dili işaret eder.
Yazılar
Sizce Türkçe tasfiye mi edildi?
Bilim ve Teknoloji
James Webb Uzay Teleskobu, gökbilimcileri bile şaşırtan bir ötegezegen keşfetti: atmosferi karbon ve helyum ağırlıklı, oksijen veya nitrojen yok denecek kadar az ve içinde is bulutları olabilir. Bu tuhaf ötegezegen şunu düşündürüyor: "Evren bizim için bildiğimizden daha garip."
Gündem
2025 Türk Diline Hizmet Ödülleri, Türkçenin bilimden bilişime, akademiden uluslararası ilişkilere uzanan canlı bir üretim alanı olduğunu gösterdi. Akademisyenler, uluslararası Türkologlar ve Türk dünyasından temsilcilerin katılımıyla dilin geleceğine dair güçlü bir ortak iradeyi görünür kıldı.
Yazılar
Alfabe devrimi üzerinden Türkçe'nin “özünden uzaklaştırıldığı” iddiası, dilbilimsel gerekçelerle değil, alışkanlıklarla kurulan bir nostaljiyle besleniyor. Alfabe devrimi ve öz Türkçe arayışlarına yöneltilen eleştiriler ise duygusal tepkilerle teknik gerçekleri birbirine karıştırıyor.