Libya Genelkurmay Başkanı’nın Uçağı Ankara’da Düştü - Uluslararası Basın Nasıl Gördü?

Olayın Gelişimi, Soruşturma Süreci ve Uluslararası Analizler

23 Aralık 2025 akşamı Ankara Esenboğa Havalimanı’ndan Libya’nın başkenti Trablus’a hareket eden özel bir uçak, kalkıştan kısa süre sonra radardan kayboldu. Uçakta Libya Ordusu Genelkurmay Başkanı Mohammed Ali Ahmed al‑Haddad ile birlikte toplam sekiz kişi bulunuyordu.

Türk yetkililerin verdiği bilgiye göre Dassault Falcon 50 tipi özel jet, kalkıştan sonra acil iniş talebinde bulundu. Ancak bu talep gerçekleştirilemeden uçakla irtibat kesildi. Enkaz, Ankara’nın Haymana ilçesine bağlı Kesikkavak köyü yakınlarında bulundu. Olayda uçakta bulunanların tamamının yaşamını yitirdiği açıklandı.

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dbeibah, Genelkurmay Başkanı’nın ölümünü doğruladı ve ülkede üç günlük ulusal yas ilan edildiğini duyurdu.

Türk ve Libyalı yetkililer kazaya ilişkin ortak bir soruşturma başlattı. Uçağın kara kutularının bulunduğu, uçuş verileri ve kokpit ses kayıtlarının incelemeye alındığı açıklandı. Soruşturmanın teknik boyutu sürerken, resmi makamlar kazanın nedenine ilişkin nihai bir değerlendirme yapılmadığını vurguladı.

Uluslararası Medyada Olayın Çerçevelenmesi

Kazanın hemen ardından olay, başta Reuters, Associated Press ve Al Jazeera olmak üzere çok sayıda uluslararası haber kuruluşu tarafından yakından izlendi.

Reuters:

“Libya’nın Genelkurmay Başkanı Mohammed Ali Ahmed Al-Haddad, Ankara’dan kalkışının ardından uçağın radyo iletişiminin kesilmesinin ardından düşen uçakta hayatını kaybetti. Uçağın neden düştüğü üzerine resmi soruşturma devam ediyor.”

Associated Press (AP News):

“23 Aralık’ta Libya’nın üst düzey askeri liderinin bulunduğu özel jet, Ankara’dan kalkışın hemen ardından düştü ve uçakta bulunan herkes öldü. Kazanın nedenine ilişkin soruşturma, Türk ve Libyalı yetkililerin katılımıyla yürütülüyor.”

Al Jazeera:

“Yetkililer, kaza sonrası hava trafik kontrol sistemleri, radar kayıtları ve diğer verileri incelemekte; olay yerine ait CCTV ve diğer kayıtlar üzerinden kazanın nedenini aydınlatma çabaları sürmektedir.”

Taipei Times:

“Uçak, kalkıştan sonra bir teknik arıza bildirdi ve acil iniş talep etti. Teknik bulgular hâlâ analiz ediliyor; kazanın kesin nedeni belirlenmedi.”

Analitik Çerçeve: “Neden?” ve “Nasıl?” Sorularına Uluslararası Yanıtlar

Bu noktada uluslararası analizlerde üç ana eksen öne çıkıyor:

1. Teknik Arıza İhtimali

Birden fazla kaynak, uçağın kalkıştan kısa süre sonra sistemsel bir sorun bildirdiği konusunda örtüşüyor. Havacılık uzmanlarına göre Falcon 50 gibi iş jetlerinde elektrik sistemi kaynaklı arızalar, iletişim ve navigasyon üzerinde zincirleme etki yaratabiliyor. Ancak bu değerlendirmeler, kara kutu verileri açıklanana kadar varsayım niteliğinde kabul ediliyor.

2. Soruşturmanın Çok Taraflı Yürütülmesi

Uluslararası basında özellikle vurgulanan bir diğer nokta, soruşturmanın iki ülke tarafından birlikte yürütülmesi. Bu durum, hem teknik şeffaflık hem de diplomatik hassasiyet açısından dikkat çekici bulunuyor. Analistler, bu yöntemin kazanın nedenine dair spekülasyonları sınırlamayı amaçladığını belirtiyor.

3. Jeopolitik Bağlam Tartışmaları

Bazı uluslararası yorumlarda, kazanın bölgesel jeopolitik gelişmelerle aynı döneme denk gelmesi dikkat çekici bir unsur olarak anılıyor.

Reuters ve AP gibi ana akım ajanslar, bu tür jeopolitik tartışmaları haberlerinde ayrı bir başlık olarak ele alıyor ve kazanın teknik soruşturmasıyla bilinçli biçimde ilişkilendirmiyor. Bu ayrım, haber dili açısından kritik kabul ediliyor.

Bağlam Analizi

2025’in son aylarında Akdeniz havzasında jeopolitik gerilimler dikkat çekiyor. İsrail, Güney Kıbrıs (GKRY) ve Yunanistan arasında, Türkiye’yi dışlayıcı savunma iş birlikleri ve ortak tatbikatlar üzerine bir ittifak çerçevesi tartışması kamuoyuna yansımıştı. Bu bağlamda İsrail Başbakanı Netanyahu tarafından Türkiye’ye yönelik sert ifadeler içeren açıklamalar da yapıldı.

Uluslararası analizlerden bazı referanslar:

• Bazı Batı yayın organları, Akdeniz’deki denge değişimlerindeki artan tansiyonun Libya ve Türkiye arasındaki ilişkilerle yakından ilişkili olduğunu belirtiyor.
• Libya’nın Türkiye ile savunma ve ortak ekonomik iş birliği içinde olması, bölgede denge politikalarının yeniden gözden geçirilmesine yol açıyor.

Not: Bu analizler, kazanın askeri ve teknik bir soruşturma sürecinde olduğu gerçeğini değiştirmez; burada yer alan görüşler, uluslararası stratejik tartışmaların genel bir çerçevesini sunmaktadır.

Şu An Bildiklerimiz, Bilmediklerimiz

Bilinenler:

• Uçak kalkıştan kısa süre sonra acil iniş talep etti
• Radar ve telsiz irtibatı kesildi
• Enkaz Ankara yakınlarında bulundu
• Kara kutular ele geçirildi
• Türk ve Libyalı ekipler ortak soruşturma yürütüyor

Henüz bilinmeyenler:

• Arızanın türü ve kaynağı
• Mürettebatın son manevraları
• Kazaya yol açan zincirleme faktörler

Uluslararası kaynaklar bu aşamada ortak bir noktada buluşuyor:
Kesin neden, ancak teknik soruşturma tamamlandığında ortaya çıkacak.

Bu trajik kaza, Türkiye ve Libya arasında yürütülen resmi ortak soruşturma süreciyle inceleniyor. Birden fazla uluslararası kaynak, teknik arıza ihtimali üzerinde dururken, kesin neden soruşturmanın tamamlanmasıyla belirlenecek. Olayın uluslararası jeopolitik bağlamı, medya ve analistlerin yorumlarıyla tartışılıyor; ancak bunlar kazanın teknik nedeni yerine geçmeyen bağlamsal değerlendirmelerdir.

Ağır ve Nadir Bir Olay

Libya Genelkurmay Başkanı’nın Ankara’da yaşanan uçak kazasında hayatını kaybetmesi, hem Libya hem de Türkiye açısından son derece ağır ve nadir bir olay olarak kayda geçti. Uluslararası basının genel yaklaşımı, olayın önce teknik, sonra diplomatik boyutuyla ele alınması gerektiği yönünde.

Şu an için eldeki veriler, kazayı varsayımlar üzerinden değil, kanıtlar üzerinden değerlendirmeyi zorunlu kılıyor. Bu nedenle uluslararası medyada yapılan analizler, olayın bağlamını zenginleştiriyor; ancak kazanın nedenine dair nihai hüküm yerine geçmiyor.