James Webb, Hubble’dan 10 Yıl Sonra Aynı Nebulayı Görüntüledi: Bambaşka Bir Derinlik
Hubble ve James Webb, aynı nebula’ya on yıl arayla baktı. Evren aynıydı, değişen ise onu görme biçimimizdi.
Hubble ve James Webb'ten 10 Yıl Arayla Westerlund 2 Görüntüleri
2015 yılında Hubble Space Telescope, yörüngedeki 25. yılını kutlarken şimdiye kadar çektiği en çarpıcı görüntülerden birini yayımlamıştı. Karina Takımyıldızı’nda yer alan, renkli ve yoğun bir yıldız kümesi: Westerlund 2.
Aradan geçen on yılda evren değişmedi.
Ama ona bakan göz değişti.
2023’te aynı bölge bu kez James Webb Space Telescope tarafından görüntülendi. 2025’in sonunda ise Avrupa Uzay Ajansı (ESA), bu iki görüntüyü yan yana koyarak teknolojik sıçramayı açıkça gösteren yeni ve daha ayrıntılı bir paylaşım yaptı.
Westerlund 2: Bir Yıldız Doğumevi
Dünya’dan yaklaşık 20.000 ışık yılı uzaklıktaki Westerlund 2, çapı 6 ila 13 ışık yılı arasında değişen dev bir yıldız kümesi. İçinde galaksinin en sıcak, en parlak ve en kütleli yıldızlarından bazıları bulunuyor.
Burası sakin bir manzara değil;
yoğun radyasyon dalgalarının, gaz bulutlarını büküp doladığı son derece hareketli bir yıldız doğum alanı.
Aynı Yer, Daha Derin Bir Bakış
James Webb, Westerlund 2’yi iki ana aygıtıyla görüntüledi:
- NIRCam (Yakın Kızılötesi Kamera)
- MIRI (Orta Kızılötesi Aygıt)
Bu sayede, Hubble’ın 2015’te yakalayabildiği parlak yıldızlar yine görünürken, arkaplanda yüzlerce sönük yıldız ilk kez net biçimde ortaya çıktı.
ESA’nın yayımladığı karşılaştırmalı kaydırma aracı, iki teleskop arasındaki farkı tek bakışta gösteriyor:
Hubble’ın “boş” sandığı alanların aslında yıldızlarla dolu olduğu anlaşılıyor.
10 yıl fark ile iki görüntü: Solda James Webb, sağda Hubble görüntüsü. James Webb, Hubble'ın göremediklerini görüyor.
James Webb, Hubble'ın Göremediği Neleri Görebiliyor?
Westerlund 2’nin James Webb görüntülerinde bir anda “çoğalan” yüzlerce yıldız, aslında yeni oluşmuş değil.
Bu farkın kaynağı, teleskopların evrene baktığı dalga boylarında yatıyor.
Hubble Space Telescope, büyük ölçüde görünür ışıkla çalışır. Bu, parlak yıldızları ve açık bölgeleri görmede etkilidir; ancak yıldız doğum alanlarının çoğu, yoğun toz ve gaz bulutlarının arkasında gizlidir.
James Webb Space Telescope ise baştan sona kızılötesi gözlem için tasarlanmıştır. Kızılötesi ışık, toz perdelerini aşabildiği için Webb, Hubble’ın erişemediği derinlikleri görünür kılar.
Bu nedenle James Webb, evrene “daha yakından” değil;
daha içeriden bakar.
Renklerin Anlattığı Fizik
Yeni görüntülerde:
- Kırmızı ve turuncu tonlar, yoğun ve kalın gaz bulutlarını
- Mavi ve pembe ipliksi yapılar, daha seyrek ve enerjik bölgeleri gösteriyor
Bu renkler yalnızca estetik değil;
yıldız oluşumunun hangi aşamada olduğunu, hangi bölgelerin daha genç ya da daha aktif olduğunu da anlatıyor.
Parlak ve iri yıldızlar hemen göze çarpsa da, görüntünün asıl hikâyesi arka planda gizli:
onların çevresinde, henüz gelişme aşamasındaki yüzlerce küçük “kardeş yıldız”.
Güzel Görüntünün Ötesi
Bilimsel Kazanca Kısa Bir Bakış
James Webb’in Westerlund 2’ye dair sunduğu veriler yalnızca estetik bir kazanım değil. Bu gözlemler, yıldız oluşumuna dair temel sorulara da yeni yanıtlar sunuyor.
Webb sayesinde gökbilimciler:
- Kahverengi cüceler gibi yıldız–gezegen arası cisimleri ayırt edebiliyor,
- Genç yıldızların çevresindeki gezegen disklerini doğrudan gözleyebiliyor,
- Gezegenlerin, Westerlund 2 gibi kalabalık ve enerjik yıldız kümelerinde nasıl oluşabildiğini inceleyebiliyor.
Bu başlıkların her biri, James Webb’in neden yalnızca “daha iyi bir teleskop” olmadığını gösteren ayrı bir araştırma alanı. Burada gördüğümüz ise yalnızca bu farkın ilk işaretleri.
Bu gözlemler sayesinde, bulutsunun kahverengi cüce nüfusu da ilk kez bütünlüklü biçimde ortaya kondu.
Bu gökcisimlerinin bazıları, Jüpiter’in yalnızca 10 katı kütleye sahip.
Artık gökbilimciler:
- Bu cisimlerin çevresindeki disklerin nasıl oluştuğunu,
- Gezegenlerin bu kadar kalabalık yıldız kümelerinde nasıl şekillendiğini,
- Büyük yıldızların genç gezegen sistemleri üzerindeki etkisini
doğrudan inceleyebiliyor.
Aynı nebulanın iki farklı teleskop tarafından elde edilen görüntülerin birinden diğerine geçiş, Avrupa Uzay Ajansı (European Space Agency, ESA) James Webb sitesi - esawebb.org
Daha Önce Görülemeyen Katmanlar
James Webb’in Westerlund 2’de açtığı bu yeni pencere, teleskobun neden önceki kuşaklardan köklü biçimde ayrıldığını gösteren daha büyük bir öykünün parçası.
Westerlund 2 on yılda değişmedi.
Değişen şey, insanın evrene bakma biçimi.
James Webb’in sunduğu bu yeni bakış, bize daha “fazla” evren göstermiyor;
daha önce göremediğimiz katmanları görünür kılıyor.
Belki de fark tam burada:
Evren her zaman oradaydı.
Biz, onu okuyacak dili yeni yeni öğreniyoruz.
