Kökenbilim
Al mı, Kırmızı mı, Kızıl mı?
Al, kızıl ve kırmızı arasındaki fark nedir? Türkçedeki bu üç renk adının kökenini ve kullanımını örneklerle incelerken üç farklı anlam dünyasına bakıyoruz.
Editör
Turkoba Editörlüğü, Türkçe, kökenbilim ve Türkçe konuşan dünyaya dair gündem, analiz ve araştırma yazıları üretir.
Kökenbilim
Kızıl: Tonun, Tarihin ve Çağrışımın Rengi
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, kızıl sözcüğünün anlamlarını şöyle verir: "i. parlak kırmızı renk; s. bu renkte olan". Sözcük kökeni Türkçedir.
Kökenbilim
Kırmızı Sözcük Kökeni: Bir Böceğin Boyasından Renk Adına
TDK Sözlük'e göre “kırmızı” sözcüğünün anlamı, "kanın rengi; al; bu renkte olan"dır. Kırmızı aslında doğrudan bir renk adı olarak doğmamıştır. Kökeni, kırmızı pigment veren bir böceğe ve bu boyanın tarihsel ticaretine uzanır. Bu yazıda “kırmızı”nın kökenini ve anlam yolculuğunu inceliyoruz.
Kökenbilim
Al: Türkçenin Öz Rengi - Sözcük Kökeni ve Anlamı
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre "al" sözcüğü "kırmızı (isim); kırmızı renkte olan (sıfat); allık" gibi anlamlara gelir. Ayrıca bir de "hile" anlamı vardır, ki TDK Sözlük bunu eskimiş olarak tanımlar.
Önerilen Videolar
Hederlez - II: Gagavuz Türkçesi
Hederlez. Hıdırellez. Bu kez gençler söylüyor. Türkiye ve Azerbaycan Türkçesine ne kadar yakın...
Önerilen Videolar
Avrupa'dan Türkçe: Tatiana Mitioglu - Hederlez (Gagauz Versiyonu)
Gagauz Türkçesiyle yazılmış bir bahar şarkısının altına düşülen bir yorum dikkat çekiyor: “Ben Kırgızım ve şarkının sözlerinin neredeyse tamamını anlıyorum, bu da şaşırtıcı derecede harika bir şarkı.” Bir cümle, Türkçenin coğrafyasını sessizce yeniden çiziyor.
Kökenbilim
Ak mı Beyaz mı?
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük, ak sözcüğünü "kar, süt vb.nin rengi; beyaz, kara ve siyah karşıtı; temiz; dürüst; sıkıntısız, rahat, huzurlu" gibi anlamlar ile, beyaz sözcüğünü ise "ak; kara ve siyah karşıtı" anlamlar ile tanımlar. Peki bu sözcüklerin köken ve anlam bakımından farkları nedir?
Kökenbilim
Kara mı Siyah mı?
Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlük'e göre siyah sözcüğü "kara; ak, beyaz karşıtı" anlamı, renk belirten "kara" sözcüğü ise "en koyu renk; siyah, ak, beyaz karşıtı" anlamı ile tanımlanır.
Türkçe Öğren
“Sen de mi Brütüs?” - Türkçede Bağlaç Olan de Neden Ayrı Yazılır?
Türkçede küçük görünen bir ayrıntı, anlamı tamamen değiştirebilir: “bende” mi, “ben de” mi? “Sen de mi Brütüs?” örneği üzerinden bağlaç olan de ile ek olan -de arasındaki farkı; ses, vurgu ve anlam ilişkisiyle adım adım inceliyoruz. Aynı sözcükler, farklı görevler...
Türkçe Konuşan Dünya
Türkmenistan’ın 2026 Vizyonu ve Kontrollü Açılımı
Uzun süre “kapalı kutu” olarak görülen Türkmenistan, 2026 vizyonuyla sessiz ama stratejik bir açılım sürecine girmiş durumda. Kripto düzenlemelerinden diplomatik zirvelere uzanan bu dönüşüm, Orta Asya’daki dengelere yeni bir boyut kazandırıyor.
Türkçe Öğren
Haftalık Sözcük Listesi - 7: Futbol
Futbolda kullanılan sözcükleri ele alan sözcük listesi, "Bizim Takım Kazanıyor" adlı mini öykü ve seslendirme.
Kökenbilim
Fernsehen, Uzak Görmek ve Televizyon
Almanca “der Fernseher” derken biz neden “televizyon” demeyi seçtik? Bir toplumun kendi dilinde yeni kavramlar üretme cesareti, o topluma dünyayı anlama ve kendi evrenini kurma özgüveni verir.